Poddasze użytkowe to w naszym regionie standard w domach budowanych przez ostatnie dwie dekady. W gminie Halinów prawie każdy budynek ma piętro pod skosem, a okna dachowe montowano na etapie budowy bez przewidzenia jakichkolwiek osłon. Telefony przychodzą po pierwszym gorącym lipcu i brzmią zawsze podobnie: kupiłem roletę do okna dachowego i nic to nie dało.
Dlaczego zwykła roleta nie działa na skosie
Przyczyna jest mechaniczna. Roleta zawieszona w oknie pionowym opada pod własnym ciężarem równolegle do szyby i przylega do niej dość blisko. W oknie dachowym płaszczyzna szkła jest nachylona, a grawitacja ciągnie tkaninę w dół, czyli odsuwa ją od szyby. Powstaje kilkucentymetrowa przestrzeń na całej długości okna, przez którą światło wchodzi bokami, a ciepłe powietrze swobodnie omija materiał.
Dlatego do okien dachowych stosuje się prowadnice dociskowe przykręcane do ramy skrzydła, które trzymają tkaninę przy szkle na całej długości. Prowadnice są dopasowane do profilu konkretnego producenta okna i nie są między sobą wymienne, więc do doboru potrzebne jest oznaczenie z tabliczki na ramie skrzydła, widocznej po otwarciu okna.
Kolejność skuteczności
Jeśli celem jest temperatura, a nie tylko przyciemnienie pokoju, warto znać hierarchię, bo różnice między rozwiązaniami są duże.
Najlepiej działa osłona zewnętrzna, czyli markiza do okna dachowego. Zatrzymuje promienie przed szybą, więc szkło się nie nagrzewa i nie oddaje ciepła do wnętrza. To rozwiązanie o zupełnie innej skuteczności niż wszystko, co montuje się w środku, ale nie w każdym oknie da się je zamontować i wymaga dostępu z zewnątrz.
Drugie miejsce zajmuje plisa albo roleta zaciemniająca w prowadnicach dociskowych, najlepiej z powłoką odbijającą po stronie zewnętrznej. Nie zapobiega nagrzewaniu szyby, ale wyraźnie ogranicza przenikanie ciepła do pomieszczenia i przy okazji odcina poranne światło, co na poddaszu sypialnym bywa równie ważne.
Na końcu jest zwykła roleta bez prowadnic, czyli to, co ludzie najczęściej kupują samodzielnie. Różnica w temperaturze jest niewielka, bo ciepłe powietrze omija tkaninę bokami. Pod względem zaciemnienia efekt też jest połowiczny, ponieważ światło wchodzi tą samą szczeliną.
Czego żadna osłona nie zastąpi
Wentylacji. Poddasze nagrzewa się nie tylko przez szyby, ale też przez połać dachu, a ciepłe powietrze zbiera się pod skosem, bo nie ma gdzie uciec. Bez możliwości przewietrzenia, najlepiej przeciągiem między dwoma oknami albo oknem i klatką schodową, efekt każdej osłony będzie ograniczony. Dlatego przy pomiarze pytamy, czy okna da się otworzyć na noc i czy powietrze ma jak przejść.
To zresztą prowadzi do drugiej rzeczy, o której warto pomyśleć od razu. Jeśli okna dachowe będą otwierane na noc, potrzebne są siatki, bo owady wlatują przez nie swobodnie. Do okien dachowych stosuje się osobne siatki rolowane montowane w profilu okna, chowane do kasety, gdy nie są potrzebne. To inny produkt niż ramka okienna i również wymaga znajomości typu okna.
Co zrobić najpierw
- Spisz oznaczenia z tabliczek na ramach wszystkich okien dachowych w domu.
- Ustal, czy problemem jest głównie temperatura, czy poranne światło, bo to zmienia dobór tkaniny.
- Sprawdź, czy da się zrobić przeciąg między oknami. Bez tego osłona załatwi tylko część sprawy.
- Rozważ markizę zewnętrzną w oknach od południa, jeśli konstrukcja na to pozwala.
- Zaplanuj też siatki, jeśli okna będą otwierane na noc.